Hafta içi, randevu ile
İş Hukuku

İşe İade Davası Şartları ve Süreci Nasıldır?

İşe iade davası şartları, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin geçerli bir neden gösterilmeden işten çıkarıldığını düşündüğünde en sık sorduğu konuların başında gelir. İşe iade davası, iş sözleşmesi geçerli bir sebep gösterilmeden feshedilen işçinin, işe geri alınmasını talep edebildiği özel bir dava türüdür.

  1. 01
    Şartların Değerlendirilmesi

    İşçinin iş güvencesi kapsamında olup olmadığı ve fesih nedeninin geçerliliği kontrol edilir.

  2. 02
    Arabuluculuk Başvurusu

    Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur.

  3. 03
    Dava

    Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.

  4. 04
    Karar ve Uygulama

    Mahkeme işe iadeye karar verirse işveren, işçiyi 1 ay içinde işe başlatmakla yükümlüdür.

İşe İade Davası Süreci

İşe İade Davası Şartları Nelerdir?

İşe iade davası açabilmek için aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

  • İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıyor olması
  • İşçinin aynı işverene ait işyerinde en az altı aylık kıdeminin bulunması
  • İş sözleşmesinin işveren tarafından, işveren vekili niteliği taşımayan bir işçi için, belirsiz süreli olarak yapılmış olması
  • Fesih bildiriminin geçerli bir sebebe dayanmaması (veya hiç sebep gösterilmemesi)

Bu şartlardan biri eksikse işçi iş güvencesi kapsamında sayılmaz; bu durumda ancak kötüniyet tazminatı gibi farklı bir talep gündeme gelebilir.

Geçerli Fesih Nedeni Nedir?

İşverenin fesih için gösterdiği neden; işçinin yetersizliği, davranışları veya işletmenin, işyerinin ya da işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir nedene dayanmalıdır. Fesih bildiriminde neden açıkça ve yazılı olarak belirtilmemişse, fesih geçersiz kabul edilebilir. Ekonomik güçlükler nedeniyle yapılan toplu işten çıkarmalarda dahi, işverenin fesihten önce alternatif önlemleri (fazla mesainin kaldırılması, kısmi çalışma gibi) değerlendirip değerlendirmediği mahkemece incelenebilir.

İşe İade Davası
Kıdem/İhbar Tazminatı Davası
Fesih nedeninin geçerliliği tartışılır
Tazminatın hesaplanması ve ödenmesi tartışılır
İşe geri dönme veya tazminat talep edilir
Doğrudan parasal alacak talep edilir
İş güvencesi kapsamındaki işçiler açabilir
İş güvencesi kapsamı aranmaz
İşe İade Davası ile Kıdem/İhbar Tazminatı Davası Arasındaki Fark

Dava Süreci Nasıl İşler?

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması kanunen zorunludur; işe iade talepli uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Mahkeme, feshin geçerli bir sebebe dayanmadığına karar verirse işçinin işe iadesine hükmeder.

İşe İade Kararından Sonra Ne Olur?

İşçi, kesinleşen işe iade kararının kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep etmelidir; bu süre içinde başvurulmazsa fesih geçerli hâle gelir. İşveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşveren işçiyi süresinde işe başlatmazsa, işçiye en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında iş güvencesi tazminatı ödemekle yükümlü olur; ayrıca işçiye, dava süresince çalıştırılmadığı en çok dört aya kadar süre için boşta geçen süre ücreti de ödenir.

  1. 01
    Süre

    İşveren, kesinleşen karardan sonra işçiyi 1 ay içinde işe başlatmalıdır.

  2. 02
    Başlatmazsa

    İşçiye 4-8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatı ödenir.

  3. 03
    Boşta Geçen Süre

    Dava süresince en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ayrıca ödenir.

  4. 04
    Diğer Haklar

    Kıdem ve ihbar tazminatı gibi diğer işçilik alacakları ayrıca değerlendirilir.

İşe Başlatmama Hâlinde İşverenin Yükümlülükleri

İşe İade Davası ile Diğer İşçilik Alacakları Birlikte İstenebilir mi?

Evet; işe iade talebiyle birlikte veya bu süreç sonrasında, şartları oluşmuşsa kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gibi diğer işçilik alacakları da ayrıca talep edilebilir. Bu tazminatların hangi şartlarda doğduğu hakkında Kıdem Tazminatı Kimlere ve Nasıl Ödenir? ve İhbar Tazminatı Nedir, Nasıl Hesaplanır? yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Karşılaşılan Sorunlar

Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlar; işverenin fesih bildirimini yazılı yapmaması veya nedeni açıkça belirtmemesi, otuz işçi sayısının hesaplanmasında işletmenin farklı şubelerinin dikkate alınıp alınmayacağının tartışmalı olması ve arabuluculuk başvurusunun süresinde yapılmamasıdır. Bu tür uyuşmazlıklarda işten çıkarma bildirimi, bordro ve sigorta hizmet dökümü gibi belgelerin eksiksiz saklanması önemlidir.

Yerel Bağlam

Fethiye'nin turizm ağırlıklı ekonomisinde, işletmelerin sezonluk personel sayısındaki dalgalanma nedeniyle otuz işçi eşiğinin hangi dönemde değerlendirileceği zaman zaman tartışma konusu olabilmektedir. Mevsimlik çalışma modelinin işçilik alacaklarına genel etkisi hakkında Mevsimlik İşçinin Hakları Nelerdir? yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Otuz işçiden az çalışanı olan işyerinde işe iade davası açılabilir mi?

Hayır; işe iade davası açabilmek için işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıyor olması şartı aranır. Bu şart sağlanmıyorsa işçi iş güvencesi kapsamında sayılmaz.

İşe iade davası açmak için avukat zorunlu mudur?

Zorunlu değildir, ancak sürelerin kısa olması (bir aylık arabuluculuk başvuru süresi, iki haftalık dava açma süresi) ve usul kurallarının teknik niteliği nedeniyle hukuki destek almak hak kayıplarının önüne geçebilir.

İşveren işçiyi işe başlatırsa ne olur?

İşveren işçiyi süresinde işe başlatırsa, işçinin boşta geçen süre için ücret alacağı devam eder ancak iş güvencesi tazminatı doğmaz; işçi kaldığı yerden çalışmaya devam eder.

Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar işe iade davası açabilir mi?

Kural olarak hayır; işe iade davası, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan ve iş güvencesi kapsamındaki işçiler için öngörülmüştür.

Arabuluculuk aşaması ne kadar sürer?

Kanunda üç haftalık bir üst süre öngörülmüştür; taraflar anlaşırsa bu süre bir hafta daha uzatılabilir. Bu süre içinde anlaşma sağlanamazsa dava açma süresi başlar.

İşe iade davasını kim açabilir?

İş güvencesi kapsamındaki, iş sözleşmesi geçerli bir neden gösterilmeden feshedilen işçi bu davayı açabilir; işveren vekili niteliği taşıyan üst düzey yöneticiler kural olarak bu kapsamın dışındadır.

Bu konuyla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, Fethiye İş Hukuku Avukatı sayfamızdan bu alandaki hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.

işe iade davasıiş güvencesigeçerli nedeniş hukuku
Bu konuyla ilgili durumunuzu değerlendirelim

Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.