Hafta içi, randevu ile
Gayrimenkul Hukuku

Kira Sözleşmesi Sona Erdiğinde Tahliye Nasıl Sağlanır?

Kira sözleşmesi tahliye süreci, sözleşmenin süresinin dolmasıyla kendiliğinden gerçekleşmez; Türk Borçlar Kanunu kiracıyı güçlü şekilde koruyan hükümler içerir ve tahliyenin sağlanabilmesi için kanunda öngörülen sebeplerden birine dayanılması ile doğru usulün izlenmesi gerekir. Bu yazıda tahliye taahhüdü, kira bedelinin ödenmemesi, ihtiyaç nedeniyle tahliye ve on yıllık uzama süresi gibi başlıca tahliye yolları ile dava sürecinin genel işleyişi ele alınmıştır.

Tahliye Sebebi
Aranan Temel Koşul
Tahliye taahhüdü
Yazılı, kira sözleşmesinden sonraki tarihli, serbest irade
Kira bedelinin ödenmemesi
Yazılı ihtar + süre verilmesine rağmen ödenmemesi
İhtiyaç (konut/işyeri)
İhtiyacın gerçek ve samimi olması
On yıllık uzama süresi
Sözleşme + uzama yıllarının toplam 10 yılı doldurması
Başlıca Tahliye Sebepleri ve Dayanakları

Tahliye Taahhüdü ile Tahliye

Kiracının, kiralananı belirli bir tarihte boşaltacağına dair yazılı olarak taahhütte bulunması hâlinde, bu tarihten itibaren bir ay içinde icra yoluyla veya dava açılarak tahliye talep edilebilir. Tahliye taahhüdünün geçerli olabilmesi için kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte, kiracının serbest iradesiyle ve yazılı şekilde verilmiş olması önem taşır; sözleşmeyle aynı anda alınan veya kiracının iradesini serbestçe oluşturamadığı taahhütler, kiracı tarafından iptal davasına konu edilebilir. Uygulamada taahhüdün tarihinin ve içeriğinin açık, tartışmaya yer bırakmayacak şekilde düzenlenmesi büyük önem taşır.

Kira Bedelinin Ödenmemesi Nedeniyle Tahliye

Kiracının kira bedelini ödememesi hâlinde, kiraya veren yazılı bir ihtar ile ödeme için süre tanır; bu süre içinde ödeme yapılmazsa tahliye davası veya icra yoluyla tahliye talep edilebilir. Bir kira yılı içinde kiracıya bu şekilde iki haklı ihtar gönderilmiş olması da ayrı bir tahliye sebebi oluşturabilir (iki haklı ihtar nedeniyle tahliye). Bu yolda, ihtarların usulüne uygun şekilde (noter kanalıyla veya yazılı olarak, tebliğ tarihi belli olacak şekilde) gönderilmiş olması ispat açısından büyük önem taşır.

İhtiyaç Nedeniyle Tahliye

Kiraya verenin, kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri ihtiyacı doğması hâlinde, bu ihtiyacın gerçek ve samimi olması koşuluyla tahliye davası açılabilir. Kiralananın yeniden inşası veya esaslı onarımı nedeniyle kullanılamayacak olması da benzer bir tahliye imkânı doğurabilir. İhtiyaç iddiasının gerçek olup olmadığı, dava sırasında mahkemece somut delillerle (ör. ihtiyaç sahibinin mevcut konut/işyeri durumu) değerlendirilir.

On Yıllık Uzama Süresi Sonunda Tahliye

Belirli süreli kira sözleşmelerinin, sözleşmede belirlenen süre ve bu sürenin bitiminden sonraki uzama yıllarıyla birlikte toplamda on yılı doldurması hâlinde, kiraya veren bu sürenin sonunda belirli bir bildirim süresine uyarak sözleşmeyi sona erdirebilir. Bu yol, diğer tahliye sebeplerinden farklı olarak kiracının kusuruna veya kiraya verenin ihtiyacına dayanmaz; salt sürenin dolmuş olması yeterlidir.

Kira Sözleşmesi Tahliye Davası Süreci

  1. 01
    Hazırlık

    Tahliye sebebine uygun deliller (ihtar, taahhüt, sözleşme) toplanır.

  2. 02
    İhtar/Bildirim

    Gerekli hâllerde kiracıya usulüne uygun ihtar veya bildirim yapılır.

  3. 03
    Dava/İcra

    Sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açılır veya icra yoluyla tahliye talep edilir.

  4. 04
    Duruşma

    Taraflar dinlenir, deliller ve varsa tanıklar değerlendirilir.

  5. 05
    Karar ve İnfaz

    Tahliyeye karar verilirse, karar kesinleştikten veya kanunda öngörülen usulle icra edilerek tahliye gerçekleştirilir.

Tahliye Davası Süreci — Genel Adımlar

Tahliye talebi, sulh hukuk mahkemesinde açılacak bir dava ile veya kira bedeli ödenmemişse icra takibiyle birlikte talep edilebilir. Sürecin, dayanılan tahliye sebebine uygun usul kurallarına göre yürütülmesi, davanın reddedilmesini önlemek açısından önemlidir. Kiracının davaya karşı itiraz hakkı bulunmaktadır; itirazın değerlendirilmesi, dayanılan tahliye sebebine göre farklılık gösterir.

Kiracının İtiraz Hakları

Tahliye talebiyle karşılaşan kiracı, dayanılan sebebin gerçekte var olmadığını (örneğin taahhüdün baskı altında alındığını, ihtiyacın samimi olmadığını veya kira bedelinin aslında ödendiğini) ileri sürerek davaya itiraz edebilir. İhtiyaç nedeniyle tahliyede, kiraya verenin tahliyeden sonra makul süre içinde taşınmazı gerçekten kullanmaması hâlinde, eski kiracının tazminat talep etme hakkı doğabilir; bu da ihtiyaç iddiasının samimiyetini denetleyen dolaylı bir mekanizmadır.

Yerel Bağlam

Fethiye'de kısa dönemli (sezonluk) ve uzun dönemli kiralamanın bir arada yoğun şekilde uygulanması, kira sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları ve tahliye taleplerini bölgede sık karşılaşılan hukuki konular arasına taşımaktadır. Turizm sezonuna bağlı olarak kısa dönemli kiralamalarda sözleşme sürelerinin ve tahliye tarihlerinin net belirlenmesi, sezon geçişlerinde yaşanabilecek uyuşmazlıkları azaltır. Sözleşmelerin başlangıçta doğru hazırlanması, ileride tahliye ihtiyacı doğması hâlinde sürecin daha sağlıklı yürütülmesini kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kira sözleşmesinin süresi dolunca kiracı otomatik olarak tahliye edilir mi?

Hayır. Türk Borçlar Kanunu'na göre, kiraya veren tarafından fesih bildirilmediği sürece, süresi dolan kira sözleşmesi aynı koşullarla bir yıl daha uzamış sayılır. Tahliye için kanunda öngörülen özel bir sebebe dayanılması gerekir.

Tahliye taahhüdü sözlü olarak verilebilir mi?

Hayır, tahliye taahhüdünün geçerli olabilmesi için yazılı şekilde ve kiracının serbest iradesiyle, kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte verilmiş olması gerekir.

Kiracı kira bedelini geç öderse hemen tahliye istenebilir mi?

Hayır, öncelikle kiracıya yazılı bir ihtarla ödeme için süre tanınması gerekir. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa tahliye yoluna gidilebilir; ayrıca bir kira yılında iki haklı ihtar gönderilmiş olması da ayrı bir tahliye sebebidir.

İhtiyaç nedeniyle tahliye edilen taşınmaza kiraya veren taşınmazsa ne olur?

Kiraya veren, gerçek ihtiyacı olmadığı hâlde tahliye talep etmiş ve tahliyeden sonra makul süre içinde taşınmazı kullanmamışsa, eski kiracı bu durumdan doğan zararlarının tazminini talep edebilir.

Tahliye davası ne kadar sürer?

Süre; davanın dayandığı sebebe, mahkemenin iş yüküne ve tarafların sunduğu delillere göre değişkenlik gösterir; kesin bir süre verilmesi mümkün değildir.

Kiracı tahliye taahhüdünü iptal ettirebilir mi?

Kiracı, taahhüdün baskı altında veya kira sözleşmesiyle aynı anda imzalatıldığını ispatlayabilirse, taahhüdün geçersizliğinin tespiti için dava açabilir. Bu tür itirazlar somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Kısa dönemli (sezonluk) kiralamalarda tahliye süreci farklı mıdır?

Kısa dönemli kiralamalarda da genel kira hukuku hükümleri uygulanır; ancak sözleşmede belirlenen sürenin ve tahliye tarihinin net olması, sezon sonunda taşınmazın zamanında teslim alınmasını kolaylaştırır.

Bu konuyla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, Fethiye Gayrimenkul Avukatı sayfamızdan bu alandaki hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.

kira hukukutahliyegayrimenkul hukukutahliye taahhüdü
Bu konuyla ilgili durumunuzu değerlendirelim

Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.