Hafta içi, randevu ile
Genel Bilgilendirme

Vekaletname Türleri ve Noterde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Vekaletname türleri nelerdir sorusunun kısa cevabı, temel olarak genel vekaletname ve özel (belirli bir işe özgü) vekaletname olmak üzere ikiye ayrıldığıdır. Vekaletname, bir kişinin (vekil edenin) başka bir kişiye (vekile) kendi adına hukuki işlem yapma yetkisi verdiği resmi belgedir ve kural olarak noterde düzenlenir.

Vekaletname Türleri Nelerdir: Genel Vekaletname Nedir?

Genel vekaletname, vekile geniş kapsamlı bir temsil yetkisi veren vekaletname türüdür; günlük hukuki ve idari işlemlerin büyük kısmını kapsayacak şekilde düzenlenir. Ancak "genel" olması, vekilin sınırsız yetkiye sahip olduğu anlamına gelmez: kanun, bazı önemli işlemler için vekaletnamede o işlemin açıkça ve özel olarak belirtilmesini arar. Bu nedenle genel vekaletnamede dahi, dava açma, sulh olma, feragat, kabul, tahkim, başkasına vekalet verme gibi konularda ayrıca özel yetki maddesi bulunması gerekebilir.

Özel Vekaletname Nedir?

Özel vekaletname, yalnızca belirli bir işlem veya işlemler grubu için düzenlenen, kapsamı dar tutulmuş vekaletnamedir. Örneğin yalnızca bir tapu işlemi, yalnızca bir dava takibi veya yalnızca bir banka işlemi için düzenlenen vekaletnameler bu kategoriye girer. Özel vekaletname, yetkinin sınırlarını net şekilde çizdiğinden, vekilin yetkisini aşma riskini azaltır.

Genel Vekaletname
Özel Vekaletname
Geniş kapsamlı, birçok işlemi kapsar
Yalnızca belirtilen işlem(ler)i kapsar
Bazı işlemler için ayrıca özel yetki maddesi gerekir
Kapsam zaten dar ve nettir
Uzun süreli/çok amaçlı temsil için uygundur
Tek seferlik veya belirli bir iş için uygundur
Genel Vekaletname ile Özel Vekaletname Arasındaki Fark

Hangi İşlemler İçin Özel Yetki Gereklidir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca, vekilin aşağıdaki gibi önemli işlemleri yapabilmesi için vekaletnamede bu yetkinin açıkça belirtilmiş olması gerekir:

  • Dava açma, davadan feragat etme veya davayı kabul etme
  • Sulh olma (karşı tarafla anlaşarak davayı sonlandırma)
  • Yemin teklif etme, yemini kabul veya reddetme
  • Başkasına vekalet verme (yetki devri)
  • Haczedilmezlik şikâyeti gibi bazı özel icra işlemleri
  • Gayrimenkul satışı, bağışlama gibi tasarruf işlemleri

Bu yetkilerden biri gerekli olduğu hâlde vekaletnamede açıkça yer almıyorsa, vekilin o işlemi yapması mümkün olmaz; işlem geçersiz sayılabilir veya ayrıca bir vekaletname çıkarılması gerekir.

  1. 01
    Kimlik ve Bilgi Hazırlığı

    Vekil edenin kimliği ve vekile verilecek yetkilerin kapsamı netleştirilir.

  2. 02
    Notere Başvuru

    Vekil eden, kendi noterinde (randevu ile) vekaletname düzenletmek için başvurur.

  3. 03
    Yetkilerin Belirlenmesi

    Genel mi özel mi, hangi işlemler için özel yetki gerektiği noterle birlikte netleştirilir.

  4. 04
    Düzenleme ve Teslim

    Vekaletname resmi şekilde düzenlenir, vekil edene ve talep halinde vekile bir örneği verilir.

Noterde Vekaletname Çıkarma Süreci

Yurt Dışından Vekaletname Nasıl Çıkarılır?

Türkiye dışında bulunan bir kişi, bulunduğu ülkedeki T.C. Konsolosluğu aracılığıyla vekaletname düzenletebilir. Konsolosluk, Türk noterlerinin yaptığı işlevi görür; düzenlenen vekaletname Türkiye'de aynı şekilde geçerlidir. Konsolosluktan vekaletname çıkarmadan önce randevu alınması ve talep edilen belgelerin (kimlik, varsa ilgili işlem belgeleri) eksiksiz hazırlanması süreci hızlandırır.

Vekaletname Çıkarırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Kapsamın net belirlenmesi: Vekaletnamenin çok geniş veya belirsiz kapsamlı düzenlenmesi, ileride istenmeyen işlemlerin yapılmasına imkân tanıyabilir.
  • Vekilin güvenilirliği: Vekaletname, vekile önemli yetkiler verdiğinden, vekilin kim olduğu ve güvenilirliği dikkatle değerlendirilmelidir.
  • Süre sınırlaması: İstenirse vekaletnameye belirli bir süre veya belirli bir işlemle sınırlı olduğu şerhi düşülebilir.
  • İptal imkânı: Vekil eden, dilediği zaman notere başvurarak vekaletnameyi iptal edebilir (azil); ancak bu iptalin vekile ve ilgili üçüncü kişilere bildirilmesi önemlidir.

Vekaletnamenin Kötüye Kullanılması Durumunda Ne Yapılabilir?

Vekilin, kendisine verilen yetkiyi aşarak veya vekil edenin menfaatine aykırı şekilde işlem yapması hâlinde, vekil eden bu işlemlerin sorumluluğunu vekile karşı ileri sürebilir. Vekaletin kötüye kullanıldığı tespit edilirse, vekaletname derhal iptal edilmeli (azledilmeli) ve durum ilgili üçüncü kişilere (örneğin işlem yapılan taraflara, tapu müdürlüğüne, bankaya) bildirilmelidir. Bu bildirim, iyiniyetli üçüncü kişilerin korunması ilkesi nedeniyle önemlidir; bildirim yapılmadığı sürece vekilin yaptığı işlemler geçerliliğini koruyabilir.

Yerel Bağlam

Fethiye gibi yabancı taşınmaz sahiplerinin ve mevsimlik/uzak mesafeden iş takibi yapan kişilerin yoğun olduğu bir bölgede, vekaletname genellikle taşınmaz alım-satımı, kira sözleşmeleri veya dava takibi amacıyla düzenlenmektedir. Özellikle yurt dışında yaşayan taşınmaz sahiplerinin, Fethiye'deki işlemlerini bir vekil aracılığıyla yürütmesi sık karşılaşılan bir uygulamadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Vekaletname olmadan bir avukat dava takibi yapabilir mi?

Hayır; avukatın müvekkili adına dava açabilmesi ve işlem yapabilmesi için noterde düzenlenmiş, dava takibi yetkisini içeren bir vekaletname gerekir.

Genel vekaletname her işlem için yeterli midir?

Hayır; kanunun özel yetki aradığı işlemler (dava açma, sulh olma, gayrimenkul satışı gibi) için vekaletnamede bu yetkilerin ayrıca ve açıkça belirtilmiş olması gerekir.

Vekaletname iptal edilirse ne olur?

Vekaletname iptal edildiğinde (azledildiğinde) vekilin temsil yetkisi sona erer; ancak iptalin ilgili kişilere (özellikle vekilin işlem yaptığı üçüncü kişilere) bildirilmesi, iyiniyetli üçüncü kişilerin korunması açısından önemlidir.

Yurt dışından vekaletname Türkiye'de geçerli midir?

Evet; T.C. Konsolosluğunda usulüne uygun düzenlenen vekaletnameler Türkiye'de noter vekaletnamesiyle aynı hukuki geçerliliğe sahiptir.

Vekaletname belirli bir süreyle mi sınırlıdır?

Vekaletnamede aksi belirtilmedikçe süresiz olarak düzenlenebilir; ancak taraflar isterlerse belirli bir süre veya işlemle sınırlı bir vekaletname de düzenleyebilir.

Aile bireyleri arasında vekaletname farklı mı işler?

Hayır; vekaletnamenin hukuki niteliği vekil eden ile vekil arasındaki akrabalık ilişkisinden bağımsızdır, aynı kurallara tabidir.

Bu konuyla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, çalışma alanlarımız sayfamızdan hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.

vekaletnamegenel vekaletnameözel vekaletnamenoter
Bu konuyla ilgili durumunuzu değerlendirelim

Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.