Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?
26 Ekim 2026 · Miras Hukuku · 4 dk okuma · Yazar: Av. Aysel Atlı
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bir kişinin (bakım borçlusu) diğer bir kişiye (bakım alacaklısı) ömür boyu bakma ve onu görüp gözetme yükümlülüğü altına girmesi karşılığında, bakım alacaklısının kendisine belirli bir mal varlığını veya mirasını devretmeyi taahhüt ettiği bir sözleşmedir. Bu sözleşme, resmi vasiyetname şeklinde, yani noter önünde düzenlenmesi gereken, miras hukuku ile borçlar hukukunun kesiştiği özel bir sözleşme türüdür. Uygulamada bu sözleşme, özellikle mirasçısı bulunmayan veya mirasçılarıyla ilişkisi zayıf olan kişiler tarafından, kendilerine güvenilir bir şekilde bakacak kişiyi belirlemek amacıyla tercih edilmektedir. Aşağıda sözleşmenin şekil şartları, tarafların yükümlülükleri ve olası uyuşmazlık konuları ele alınmaktadır.
- 01Tarafların Belirlenmesi
Bakım borçlusu ve bakım alacaklısı, karşılıklı yükümlülükleri görüşür.
- 02Resmi Şekilde Düzenleme
Sözleşme, resmi vasiyetname şeklinde noter önünde düzenlenir.
- 03Bakım Yükümlülüğünün İfası
Bakım borçlusu, alacaklıya ömür boyu bakma yükümlülüğünü yerine getirir.
- 04Mülkiyetin veya Mirasın İntikali
Sözleşmede kararlaştırılan mal varlığı veya miras, şartların gerçekleşmesiyle bakım borçlusuna geçer.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?
Kısaca özetlemek gerekirse: ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bir tarafın diğerine ömür boyu bakma yükümlülüğü üstlenmesi karşılığında, karşı tarafın ona belirli bir malını veya mirasını bırakmayı taahhüt ettiği, resmi vasiyetname şeklinde yapılması gereken bir sözleşmedir. Aşağıda bu sözleşmenin unsurları ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Sözleşmenin Şekil Şartları
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, kanunda resmi vasiyetname şekline tabi tutulmuştur; bu nedenle noter önünde, iki tanık huzurunda düzenlenmesi gerekir. Şekil şartına uyulmadan yapılan bir ölünceye kadar bakma sözleşmesi geçersiz sayılır; ancak taraflar arasında fiilen bakım ilişkisi kurulmuşsa, bu durum farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Tarafların Hak ve Yükümlülükleri
Bakım borçlusu, bakım alacaklısının barınma, beslenme, sağlık ve genel yaşam ihtiyaçlarını, ölümüne kadar sürekli olarak karşılamakla yükümlüdür. Bakım alacaklısı ise karşılığında, sözleşmede belirtilen taşınmazı, parayı veya diğer mal varlığı değerlerini bakım borçlusuna devretmeyi veya miras bırakmayı taahhüt eder. Bakım yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesi, sözleşmenin feshi gibi sonuçlar doğurabilir.
Kimler Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Yapabilir?
Bu sözleşme genellikle mirasçısı bulunmayan veya mirasçılarıyla ilişkisi sınırlı olan, yaşlılık veya sağlık sorunları nedeniyle bakıma ihtiyaç duyan kişiler tarafından tercih edilir. Bakım borçlusu, bir yakın, tanıdık veya üçüncü bir kişi olabileceği gibi, bazı durumlarda bir kurum da olabilir; önemli olan tarafların karşılıklı edimleri açıkça kararlaştırmasıdır.
Saklı Pay ile İlişkisi
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi kapsamında yapılan devir, miras bırakanın saklı paylı mirasçılarının (eş, alt soy, anne-baba) haklarını ihlal etmemelidir. Sözleşmenin gerçek bir bakım ilişkisine değil, yalnızca mirası saklı paylı mirasçılardan kaçırma amacına dayandığı ispatlanırsa, ilgili mirasçılar tenkis davası açarak paylarının korunmasını talep edebilir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Mirasta Tenkis Davası Nedir, Nasıl Açılır? yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sözleşmenin Feshi Ne Zaman Mümkündür?
Bakım borçlusunun yükümlülüklerini yerine getirmemesi, tarafların anlaşamaması veya kanunda öngörülen diğer haklı sebeplerin varlığı hâlinde, sözleşmenin feshi mahkemeden talep edilebilir. Fesih hâlinde, taraflar arasında yapılmış olan edimlerin iadesi gündeme gelebilir; bu iade genellikle mahkemece hakkaniyete uygun şekilde belirlenir.
Sözleşmenin Vergisel Sonuçları
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi kapsamında yapılan mal devri, bakım alacaklısının ölümünden sonra gerçekleşiyorsa miras yoluyla intikal hükümlerine, sözleşme kurulduğu anda gerçekleşiyorsa ivazlı bir devir işlemine tabi olabilir. Bu ayrım, veraset ve intikal vergisi ile tapu harcı gibi mali yükümlülüklerin hangi esaslara göre hesaplanacağını doğrudan etkiler; bu nedenle sözleşme hazırlanırken mali boyutun da dikkate alınması önemlidir.
Yerel Bağlam
Fethiye'de yaşlılık döneminde bakım ihtiyacı duyan ve mirasçısı bulunmayan veya mirasçılarıyla sınırlı ilişkisi olan kişiler için ölünceye kadar bakma sözleşmesi, hem bakım güvencesi sağlamak hem de mal varlığının geleceğini planlamak açısından tercih edilebilecek bir araçtır. Miras hukuku alanındaki hizmetlerimiz hakkında genel bilgi için Fethiye Miras Avukatı Aysel Atlı - Hukuk Bürosu ve Danışmanlık sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi mutlaka noterde mi yapılmalıdır?
Evet; kanun bu sözleşmeyi resmi vasiyetname şekline tabi tutmuştur, bu nedenle noter önünde ve kanunda aranan şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
Bakım borçlusu, aile bireyi olmak zorunda mıdır?
Hayır; bakım borçlusu bir aile bireyi olabileceği gibi, akraba olmayan bir kişi veya bazı durumlarda bir kurum da olabilir.
Sözleşme konusu mal, sözleşme anında mı devredilir?
Bu, sözleşmenin içeriğine göre değişir; taraflar malın hemen devredilmesini kararlaştırabileceği gibi, bakım alacaklısının ölümüyle intikal etmesini de kararlaştırabilir.
Saklı paylı mirasçılar bu sözleşmeye itiraz edebilir mi?
Evet; sözleşmenin gerçek bir bakım ilişkisine dayanmadığı ve saklı payı ihlal ettiği ispatlanırsa, saklı paylı mirasçılar tenkis davası açabilir.
Bakım alacaklısı sözleşmeden sonra fikrini değiştirebilir mi?
Sözleşme kural olarak iki taraflı bağlayıcı bir hukuki işlemdir; tek taraflı olarak vazgeçilmesi genellikle mümkün değildir, ancak kanunda öngörülen haklı sebeplerle fesih talep edilebilir.
Bakım borçlusu vefat ederse sözleşme ne olur?
Bakım borçlusunun vefatı hâlinde, sözleşmeden doğan yükümlülüklerin mirasçılarına geçip geçmeyeceği sözleşmenin içeriğine ve somut duruma göre değerlendirilmelidir; bazı durumlarda bakım borçlusunun mirasçıları yükümlülüğü devralarak sözleşmeyi sürdürebilir.
Sözleşme resmi şekilde yapılmazsa hiçbir hüküm doğurmaz mı?
Şekil şartına uyulmadan yapılan sözleşme kural olarak geçersiz sayılır; ancak taraflar arasında fiilen kurulmuş bir bakım ilişkisi varsa, bu durumun hukuki sonuçları ayrıca değerlendirilebilir.
Bu sözleşme miras sözleşmesinden farklı mıdır?
Evet; miras sözleşmesi doğrudan mirasçı atama veya miras payı üzerinde tasarrufu düzenlerken, ölünceye kadar bakma sözleşmesi karşılıklı edim içeren, bakım yükümlülüğüne dayalı ayrı bir sözleşme türüdür.
Bu konuyla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, Fethiye Miras Hukuku sayfamızdan bu alandaki hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.