Mirasta Denkleştirme (İadeye Tabi Kazandırmalar) Nedir?

26 Ekim 2026 · Miras Hukuku · 4 dk okuma · Yazar: Av. Aysel Atlı

Mirasta denkleştirme nedir sorusu, miras bırakanın sağlığında bazı mirasçılarına yaptığı kazandırmaların, miras paylaşımında diğer mirasçılarla eşitliği nasıl etkileyeceğini merak edenlerin sıkça sorduğu bir sorudur. Denkleştirme, miras bırakanın altsoyuna sağlığında yaptığı belirli kazandırmaların, aksi belirtilmedikçe miras payına mahsuben verilmiş sayılması ve miras paylaşımında bu kazandırmaların dikkate alınmasıdır. Özellikle birden fazla çocuğu bulunan ve bu çocuklarına farklı zamanlarda farklı miktarlarda destek sağlamış olan miras bırakanların terekesinde, denkleştirme meselesi mirasçılar arasında en çok tartışılan konulardan biri hâline gelebilmektedir. Aşağıda denkleştirmeye tabi kazandırmaların neler olduğu ve sürecin nasıl işlediği ele alınmaktadır.

Mirasta Denkleştirme Nedir?

Kısaca özetlemek gerekirse: mirasta denkleştirme, miras bırakanın sağlığında altsoyuna yaptığı belirli kazandırmaların, aksi kararlaştırılmadıkça miras payına mahsuben verilmiş sayılması ve bu kazandırmaların paylaşım sırasında diğer mirasçılarla eşitliği sağlayacak şekilde hesaba katılmasıdır. Aşağıda hangi kazandırmaların bu kapsamda değerlendirildiği ele alınmaktadır.

Hangi Kazandırmalar İadeye Tabidir?

Kanun, miras bırakanın altsoyuna yaptığı çeyiz, kuruluş sermayesi, mal devri veya borçtan kurtarma gibi kazandırmaları, aksi miras bırakan tarafından açıkça belirtilmedikçe denkleştirmeye tabi kazandırma olarak kabul eder. Buna karşılık, olağan hediyeler veya eğitim ve yetiştirme giderleri gibi kazandırmalar genellikle denkleştirme kapsamı dışında değerlendirilir.

Denkleştirme Kimler Arasında Uygulanır?

Denkleştirme kural olarak, miras bırakanın birden fazla altsoyu (çocukları, torunları) arasında uygulanır. Eş veya altsoy dışındaki mirasçılar bakımından denkleştirme, kural olarak uygulama alanı bulmaz; ancak miras bırakan iradesiyle bu kapsamı genişletebilir.

Denkleştirmeden Muafiyet Mümkün müdür?

Miras bırakan, sağlığında yaptığı bir kazandırmanın denkleştirmeye tabi olmayacağını açıkça belirtebilir; bu durumda söz konusu kazandırma miras payından mahsup edilmez. Bu tür bir muafiyet iradesinin sözleşme, vasiyetname veya başka bir yazılı belgeyle ortaya konması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önemlidir.

Denkleştirme ile Tenkis Arasındaki Fark

Denkleştirme, mirasçılar arasındaki iç eşitliği sağlamaya yönelik bir hesaplama mekanizmasıyken; tenkis, saklı paylı mirasçıların kanuni paylarının korunmasına yönelik bir dava yoludur. Bir kazandırma hem denkleştirmeye hem de saklı payı zedelemesi hâlinde tenkise konu olabilir; bu iki kavram farklı amaçlara hizmet etse de uygulamada birlikte değerlendirilebilir. Saklı pay ve tenkis hakkında ayrıntılı bilgi için Mirasta Tenkis Davası Nedir, Nasıl Açılır? yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kazandırmanın Değeri Nasıl Hesaplanır?

Denkleştirmeye tabi kazandırmanın değeri, kural olarak mirasın açıldığı (miras bırakanın öldüğü) tarihteki değeri esas alınarak hesaplanır. Kazandırma konusu taşınmaz, ticari işletme payı veya nakit olabileceğinden, değerleme sürecinde bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulabilir.

Denkleştirme Talebinde İspat Yükü

Denkleştirmeye tabi bir kazandırmanın varlığını ileri süren mirasçı, bu kazandırmanın gerçekleştiğini ve niteliğini ispatla yükümlüdür. Kazandırmanın banka kaydı, tapu devri veya noter senedi gibi somut bir belgeye dayanması ispat sürecini kolaylaştırır; buna karşılık yalnızca sözlü beyana dayanan iddialarda ispat güçlüğü yaşanabilir. Bu nedenle, sağlığında yapılan önemli kazandırmaların yazılı belgeyle desteklenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından faydalı olabilir.

Denkleştirmenin Uygulamada Sık Görülen Örnekleri

Uygulamada sıklıkla görülen denkleştirmeye tabi kazandırmalar arasında, çocuklardan birine iş kurması için verilen sermaye, bir taşınmazın bedelsiz veya düşük bedelle devredilmesi ya da önemli bir borcun üstlenilmesi sayılabilir. Bu tür kazandırmaların denkleştirmeye tabi olup olmadığı, her somut olayda kazandırmanın amacı, miktarı ve miras bırakanın açık iradesi birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Yerel Bağlam

Fethiye'de birden fazla çocuğu bulunan ve bu çocuklarından bazılarına sağlığında taşınmaz veya ticari işletme desteği sağlamış olan miras bırakanların terekesinde, denkleştirme meselesi miras paylaşımı sürecinde sıkça gündeme gelmektedir. Miras hukuku alanındaki hizmetlerimiz hakkında genel bilgi için Fethiye Miras Avukatı Aysel Atlı - Hukuk Bürosu ve Danışmanlık sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuyla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, Fethiye Miras Hukuku sayfamızdan bu alandaki hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.