Hafta içi, randevu ile
Ceza Hukuku

Şikayet ve İhbar Arasındaki Farkı Nedir?

Şikayet ihbar farkı, bir suçla karşılaşan kişinin en sık sorduğu konulardan biridir. Her ikisi de bir suçun yetkili mercilere bildirilmesini sağlayan araçlar olmakla birlikte, kimlerin başvurabileceği ve tabi olduğu usul bakımından önemli farklılıklar taşır.

  1. 01
    Suçun Öğrenilmesi

    Kişi, bir suçun işlendiğini öğrenir.

  2. 02
    Başvuru Türünün Belirlenmesi

    Suçun niteliğine göre şikayet mi ihbar mı yapılacağı belirlenir.

  3. 03
    Bildirim

    Cumhuriyet savcılığına veya kolluğa başvurulur.

  4. 04
    Soruşturma

    Yetkili merci, bildirim üzerine soruşturma başlatır.

Şikayet/İhbar Süreci

Şikayet ve İhbar Arasındaki Farkı Nedir?

Kısaca özetlemek gerekirse: şikayet, suçtan zarar gören kişi tarafından ve bazı suçlarda süreye tabi olarak yapılırken; ihbar, herkes tarafından ve süreye tabi olmaksızın yapılabilir. Aşağıda bu iki kavram ayrı ayrı ele alınmaktadır.

Şikayet Nedir?

Şikayet, suçtan zarar gören kişinin, kanunda "takibi şikayete bağlı suçlar" olarak nitelendirilen suçlar bakımından, failin cezalandırılmasını talep ederek yetkili mercilere başvurmasıdır. Bu tür suçlarda, zarar gören şikayet etmedikçe soruşturma başlatılamaz; şikayetten vazgeçilmesi hâlinde de belirli şartlarla kovuşturma sona erebilir.

İhbar Nedir?

İhbar ise, bir suçun işlendiğini öğrenen herhangi bir kişinin (suçtan zarar görmüş olması şart olmaksızın) bu durumu yetkili mercilere bildirmesidir. Resen (kendiliğinden) soruşturulan suçlarda ihbar, soruşturmanın başlaması için bir bilgi kaynağı niteliğindedir; savcılık bu suçları ihbar olmasa dahi öğrendiğinde soruşturabilir.

Şikayet
İhbar
Suçtan zarar gören kişi tarafından yapılır
Herkes tarafından yapılabilir
Bazı suçlarda dava şartıdır (takibi şikayete bağlı suçlar)
Re'sen soruşturulan suçlarda bilgi verme niteliğindedir
Belirli bir süre içinde yapılmalıdır
Süreye tabi değildir
Şikayetten vazgeçilmesi sonuç doğurabilir
İhbardan "vazgeçme" kavramı bulunmaz
Şikayet ile İhbar Arasındaki Fark

Takibi Şikayete Bağlı Suçlar Nelerdir?

Kanun, bazı suçların soruşturulmasını doğrudan mağdurun iradesine bağlamıştır; bu suçlara "takibi şikayete bağlı suçlar" denir. Bu tür suçlarda mağdur şikayet etmezse veya şikayet süresini kaçırırsa, kamu davası açılamaz. Hangi suçların bu kapsamda olduğu kanunda ayrıca belirtilmiştir ve genellikle mağdurun kişisel çıkarını daha çok ilgilendiren, toplumsal etkisi nispeten sınırlı suçlar bu kapsama girer.

Şikayet Süresi Ne Kadardır?

Takibi şikayete bağlı suçlarda, mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren belirli bir süre içinde şikayette bulunması gerekir; bu süre hak düşürücüdür. Sürenin kaçırılması, kural olarak şikayet hakkının kaybedilmesi sonucunu doğurur. Tehdit ve hakaret gibi suçlarda şikayet süresine ilişkin genel esaslar da bu kurala tabidir.

Şikayetten Vazgeçme Ne Anlama Gelir?

Takibi şikayete bağlı bir suçta mağdur, dava açıldıktan sonra da şikayetinden vazgeçebilir; bu durumda kanunda öngörülen şartlarla dava düşebilir. Ancak resen soruşturulan suçlarda böyle bir "şikayetten vazgeçme" kurumu bulunmaz; ihbarda bulunan kişinin sonradan fikrini değiştirmesi, soruşturmanın devamını tek başına engellemez.

Şikayet veya İhbar Nereye Yapılır?

Her iki başvuru türü de Cumhuriyet savcılığına doğrudan veya kolluk birimleri (polis, jandarma) aracılığıyla yapılabilir. Kolluğa yapılan başvuru da savcılığa iletilir ve soruşturma süreci bu şekilde başlar.

Şikayet veya İhbar Sonrası Süreç Nasıl İlerler?

Şikayet veya ihbar üzerine Cumhuriyet savcılığı bir soruşturma dosyası açar; gerekli görülürse kolluğa araştırma talimatı verilir, tanıklar dinlenir ve deliller toplanır. Soruşturma sonunda savcılık, yeterli şüphe bulunmadığına kanaat getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir; yeterli şüphe varsa iddianame düzenleyerek dava açar. Bu aşamaların her birinde, şikayetçi veya ihbarda bulunan kişi sürecin belirli aşamalarında bilgilendirilebilir.

Yerel Bağlam

Fethiye'de turizm sezonunda artan nüfus hareketliliği, hem şikayete hem de ihbara konu olabilecek olayların sayısını artırabilmektedir. Ceza hukuku alanındaki hizmetlerimiz hakkında genel bilgi için Fethiye Ceza Avukatı Aysel Atlı - Hukuk Bürosu ve Danışmanlık sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Şikayet süresini kaçırırsam ne olur?

Takibi şikayete bağlı bir suçta şikayet süresi kaçırılırsa, kural olarak şikayet hakkı kaybedilir ve kamu davası açılamaz.

İhbarda bulunan kişinin kimliği gizli tutulabilir mi?

Bazı hâllerde ihbarda bulunanın kimliği, güvenliği nedeniyle gizli tutulabilir; bu husus somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Asılsız şikayet veya ihbarda bulunmanın sonucu nedir?

Asılsız ve kötüniyetli şikayet/ihbar, iftira suçu kapsamında ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir.

Resen soruşturulan bir suçta şikayet gerekir mi?

Hayır; resen soruşturulan suçlarda savcılık, ihbar veya kendi bilgisi üzerine soruşturma başlatabilir, mağdurun şikayeti şart değildir.

Şikayetimi geri çekebilir miyim?

Takibi şikayete bağlı suçlarda evet, kanunda öngörülen şartlarla şikayetten vazgeçilebilir; ancak bu her suç türü için mümkün değildir.

Şikayet dilekçesi nasıl hazırlanır?

Şikayet dilekçesinde olayın tarihi, tarafların bilgileri ve olayın özeti net şekilde belirtilmelidir; dilekçe doğrudan Cumhuriyet savcılığına veya kolluğa sunulabilir.

Bir olayda hem şikayet hem ihbar aynı anda yapılabilir mi?

Evet; bazı olaylarda hem mağdurun şikayeti hem de üçüncü kişilerin ihbarı bir arada bulunabilir. Bu durum soruşturmanın açılmasını hızlandırabilir, ancak takibi şikayete bağlı suçlarda mağdurun şikayeti yine de aranır.

Şikayet dilekçesi avukat aracılığıyla mı sunulmalıdır?

Şikayet, kişinin kendisi tarafından da sunulabilir; avukat aracılığıyla sunulması zorunlu değildir, ancak karmaşık olaylarda hukuki destek almak sürecin doğru yürütülmesine katkı sağlar.

Yabancı uyruklu biri Türkiye'de şikayet veya ihbarda bulunabilir mi?

Evet; yabancı uyruklu kişiler de Türkiye'de işlenen bir suça ilişkin şikayet veya ihbarda bulunabilir, gerekirse tercüman desteğinden yararlanabilir.

Bu konuyla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, Fethiye Ceza Hukuku Avukatı sayfamızdan bu alandaki hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.

şikayetihbarceza hukukusuç duyurusu
Bu konuyla ilgili durumunuzu değerlendirelim

Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.