Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir?
17 Ekim 2026 · Ceza Hukuku · 4 dk okuma · Yazar: Av. Aysel Atlı
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) nedir sorusu, ceza yargılamasında mahkumiyet kararı verilmesine rağmen bu kararın belirli şartlarla sonuç doğurmamasını sağlayan bir kurumu ifade eder. HAGB; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, mahkemece belirlenen zararın giderilmesi ve mahkemenin sanığın kişilik özelliklerine göre yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması gibi şartların birlikte gerçekleşmesi hâlinde uygulanabilen bir müessesedir. Bu yazıda HAGB'nin şartları, denetim süresi ve sonuçları ele alınmaktadır.
- 01Mahkumiyet Kararı
Mahkeme, yargılama sonunda sanığın suçlu olduğu kanaatine varır.
- 02Şartların Değerlendirilmesi
Sabıka durumu, zararın giderilmesi ve kişilik özellikleri değerlendirilir.
- 03HAGB Kararı
Şartlar uygunsa hükmün açıklanması geri bırakılır.
- 04Denetim Süresi
Belirlenen süre boyunca yeni bir kasıtlı suç işlenmemesi gözetilir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir?
Kısaca özetlemek gerekirse: HAGB, mahkemenin sanık hakkında mahkumiyet kararı vermesine rağmen, kanunda aranan şartların sağlanması hâlinde bu hükmün belirli bir denetim süresi boyunca açıklanmamasını ve süre sonunda yeni bir kasıtlı suç işlenmemişse davanın düşmesini sağlayan bir kurumdur. Aşağıda bu şartlar ve sonuçlar ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
HAGB'nin Uygulanma Şartları Nelerdir?
HAGB kararı verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, mahkemece verilen cezanın kanunda öngörülen sınırı aşmaması, suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmiş olması ve mahkemenin, sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması gerekir. Bu şartlardan birinin eksik olması hâlinde HAGB kararı verilemez.
HAGB Kararı Hangi Suçlarda Verilebilir?
HAGB, kural olarak belirli bir ceza üst sınırının altında kalan suçlar bakımından uygulanabilir; ancak kanunda bazı suç tipleri için HAGB uygulamasını sınırlayan veya tamamen dışlayan özel düzenlemeler bulunabilir. Bu nedenle somut suç tipi için HAGB'nin uygulanıp uygulanamayacağının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Denetim Süresi İçinde Neler Beklenir?
HAGB kararı verildiğinde sanık, kanunda öngörülen denetim süresi boyunca kasıtlı yeni bir suç işlememesi beklenir; mahkeme gerekli görürse bu süre içinde belirli yükümlülükler de (denetimli serbestlik gibi) öngörebilir. Denetim süresinin sorunsuz tamamlanması hâlinde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer.
HAGB Kararına İtiraz Edilebilir mi?
Evet; HAGB kararına karşı kanunda öngörülen süre içinde itiraz yoluna başvurulabilir. İtiraz, kararı veren mahkemenin bir üst merciince incelenir ve HAGB şartlarının doğru uygulanıp uygulanmadığı bu aşamada denetlenir.
Denetim Süresi İçinde Yeni Bir Suç İşlenirse Ne Olur?
Denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmesi hâlinde, geri bırakılan hüküm mahkemece açıklanır ve sanık hakkında verilen ceza infaz edilmeye başlanır. Bu nedenle HAGB kararının sağladığı fırsatın korunması, denetim süresi boyunca gösterilecek davranışa bağlıdır.
HAGB Kararı Hangi Aşamada Verilir?
HAGB kararı, kural olarak kovuşturma aşamasında, mahkemenin esas hakkında karar verdiği duruşmada değerlendirilir. Mahkeme, öncelikle sanığın suçlu olup olmadığını değerlendirir; suçlu bulunması ve şartların birlikte gerçekleşmesi hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. Sanık veya müdafii, yargılama sırasında HAGB talebini açıkça dile getirebilir; ancak talebin bulunmaması, mahkemenin şartları resen değerlendirmesine engel değildir.
Yerel Bağlam
Fethiye'de görülen ceza davalarında, HAGB şartlarının doğru değerlendirilmesi ve zararın giderilmesi gibi unsurların usulüne uygun şekilde ortaya konması, sürecin sonucunu doğrudan etkileyebilmektedir. Ceza hukuku alanındaki hizmetlerimiz hakkında genel bilgi için Fethiye Ceza Avukatı Aysel Atlı - Hukuk Bürosu ve Danışmanlık sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
HAGB kararı sabıka kaydına işler mi?
Kural olarak HAGB kararı, denetim süresi sorunsuz tamamlandığında adli sicile işlenmez; ancak süreç içinde ayrı bir kayıt tutulabilir.
HAGB kararı sanığın rızası olmadan verilebilir mi?
Hayır; HAGB kararının verilebilmesi için sanığın bu karara ilişkin rızasının bulunması aranan şartlardan biridir.
HAGB tüm suçlarda uygulanabilir mi?
Hayır; kanunda öngörülen ceza üst sınırının aşılmaması ve bazı suç tipleri için getirilen istisnaların bulunmaması gerekir.
Zarar giderilmeden HAGB kararı verilebilir mi?
Genel olarak hayır; mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmiş olması, HAGB kararının verilebilmesi için aranan şartlardan biridir.
Denetim süresi ne kadardır?
Denetim süresi kanunda belirlenen esaslara göre uygulanır; mahkeme gerekli gördüğü hâllerde ek yükümlülükler de öngörebilir.
HAGB kararı verildikten sonra dosya tamamen kapanır mı?
Hayır; dosya, denetim süresi boyunca askıda kalır ve süre sorunsuz tamamlandığında düşme kararı verilir.
Daha önce hakkında HAGB kararı verilmiş kişi tekrar bu haktan yararlanabilir mi?
Bu durum, önceki HAGB kararının denetim süresinin durumu ve yeni suçun niteliğine göre ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konudur.
HAGB kararına karşı istinaf yoluna gidilebilir mi?
HAGB kararına karşı kural olarak istinaf değil, kanunda özel olarak düzenlenen itiraz yolu işletilir; itiraz üzerine dosya, kararı veren mahkemenin bir üst merciince incelenir.
HAGB kararı verilen sanık tazminat ödemek zorunda mıdır?
HAGB kararının verilebilmesi için mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmiş olması arandığından, bu giderim genellikle karar verilmeden önce gerçekleştirilmiş olur.
Bu konuyla ilgili sorularınız için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, Fethiye Ceza Hukuku sayfamızdan bu alandaki hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.